LEG XIIII

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
PDF

Komendy Legio XIIII Gemina Martia Victrix

Optio

Do czasów dzisiejszych nie przetrwał żaden wiarygodny przekaz o używanej w armii rzymskiej komendzie. Jednocześnie organizacja i jednolite wyszkolenie legionistów sugerują, że taka komenda istniała, a fakt przenoszenie żołnierzy pomiędzy jednostkami wskazuje, że była to komenda jednolita i spójna na obszarze cesarstwa.

Posługując się znajomością łaciny, doświadczeniem z zakresu ćwiczeń z uzbrojeniem legionisty, oraz analogią do współczesnej musztry wojskowej, opracowaliśmy następujący układ musztry dla legionistów.

Komendy Legio XIIII Gemina Martia Victrix

Komendy do wszystkich: (większość poniższych zaczynamy od zwrotu Milites... - tzn. Żołnierze...)
Zbiórka:


Ad signa - zbiórka
Ad arma - do broni
Aciem dirigere - na pozycje


Dyscyplina szeregu:


Parati - przygotuj się (jak dawniej)
Dirige frontem - równaj szereg
Silentium! - cisza!
Mandata captate - wysłuchaj rozkazu (baczność)
Laxate - spocznij
Clamate! - krzyknąć okrzyk bojowy (Quattuor-decima! GEMINA MARTIA-Victrix)
Arma pone!- połóż broń
Ad terra! - na ziemię
Tempo uno/duo! - Pompki na komendę: T. uno- w dół, T. duo- w górę.


Uporządkowanie szyku, obroty:

Pila infige – pila wzdłuż ramienia (do marszu…)
Ordinem servate - trzymać pozycje
Langia ad dextram - rozluźnić szyk w prawo
Langia ad senestram - rozluźnić szyk w lewo
Langia ad ambas partes - rozluźnić szyk w obie strony
Ad dextram depone - obrót w prawo o 45 stopni (każdy żołnierz z osobna wykonuje obrót)
Ad senestram depone - obrót w lewo o 45 stopni (j.w.)
Ad dextram vertite - obrót w prawo o 90 stopni (j.w.)
Ad senestram vertite - obrót w lewo o 90 stopni (j.w.)
Ad tergum vertite - obrót przez lewe ramie o 180 stopni (j.w.)


Przemieszczanie się:

(Milites/Miles) unum/duae passum procedite- krok/dwa kroki do przodu
Ad agmine - formować kolumnę

Signo sequute - [w kolumnie marszowej zamiast Move ] idź za sztandarem (dowódcą)
Peditate - chodzimy w miejscu
Move - ruszaj
Accelera - przyspiesz (przyspiesz kroku, nie biegnij)
Tarda - zwolnij
State - stać (ale dalej drepczemy w miejscu)
Consiste! - stać! (od razu, bez dreptania w miejscu)


Zmiana szyku:


Ad duae numerate - do dwóch odlicz
(odpowiedzi: Primus - pierwszy, Secundus - drugi.)
Primi, duplicare ordinem - Pierwsi, podwoić szyk! (dawniej ad duo linea)
Secundi, duplicare ordinem - Drudzy, podwoić szyk!
Secunda linea, exi - tylny szereg do przodu (wchodzimy w lukę po lewej stronie.)
Prima linea, intra - przedni szereg do tyłu (wchodzimy w lukę po prawej stronie)
Ad gladium, clina - frontem w prawo
Ad scutum, clina - frontem w lewo (analogicznie j.w.)
Ad gladium, depone - frontem o 45 stopni w prawo (analogicznie j.w., przy czym 'skrajny' odwraca się tylko o 45 stopni)
Ad scutum, depone - frontem o 45 stopni w lewo (analogicznie j.w.)
Ad linea - frontem w przód


Formacje:
testudo - żółw (prosty)
fulcrum - żółw (pochylnia)
Sursum - w górę (żółw, pochylnia) (dawniej parati)
Deorsum - w dół (żółw, pochylnia) (dawniej laxate)
Tutaj: Laxate - 'zwinąć' formację. (jak dawniej, bez zmian)
Ad cuneum - formować klin
Ad orbis - formować koło
Ad aciem - stworzyć szyk bojowy (tarcze blisko siebie)


Komendy do walki, komendy dot. broni:


Scuta pone - połóż tarczę
Scuta tolle - weź tarczę
Pila pone - połóż pilum
Pila tolle - weź pilum (lub przygotuj pilum do rzutu- patrz: opis ataku liniowego z użyciem pilum)
Pila iace - rzuć pilum
Hasta pone - połóż włócznię
Hasta tolle - weź włócznię
Gladium vibare - wyciągnij miecz
Gladium reconde - schowaj miecz
Ordinem - utrzymać, poprawić, wyrównać szyk
Porro - szarża
Recedite - wycofać się (idziemy tyłem, tarcze przed siebie, twarzą do przeciwnika, miecze/hasty z prawej strony tarcz)
WYMIANA LINII - (Patrz opis)
ATAK Z UŻYCIEM PILUM - (Patrz opis)


Komendy kierowane do pojedynczego żołnierza:


(legionisty, żołnierza auxiliarnego, Vexillifera)
Miles, (miles auxiliarii, vexillifer) veni!- Żołnierzu, podejdź!
Miles, Expectate - czekaj
Miles, Dimitto - odmaszeruj (wracaj do szyku), albo odsuń się.
Komendy Legio XIIII Gemina Martia Victrix

Komendy do wszystkich: (większość poniższych zaczynamy od zwrotu Milites... - tzn. Żołnierze...)
Zbiórka:


Ad signa - zbiórka
Ad arma - do broni
Aciem dirigere - na pozycje


Dyscyplina szeregu:


Parati - przygotuj się (jak dawniej)
Dirige frontem - równaj szereg
Silentium! - cisza!
Mandata captate - wysłuchaj rozkazu (baczność)
Laxate - spocznij
Clamate! - krzyknąć okrzyk bojowy (Quattuor-decima! GEMINA MARTIA-Victrix)
Arma pone!- połóż broń
Ad terra! - na ziemię
Tempo uno/duo! - Pompki na komendę: T. uno- w dół, T. duo- w górę.


Uporządkowanie szyku, obroty:

Pila infige – pila wzdłuż ramienia (do marszu…)
Ordinem servate - trzymać pozycje
Langia ad dextram - rozluźnić szyk w prawo
Langia ad senestram - rozluźnić szyk w lewo
Langia ad ambas partes - rozluźnić szyk w obie strony
Ad dextram depone - obrót w prawo o 45 stopni (każdy żołnierz z osobna wykonuje obrót)
Ad senestram depone - obrót w lewo o 45 stopni (j.w.)
Ad dextram vertite - obrót w prawo o 90 stopni (j.w.)
Ad senestram vertite - obrót w lewo o 90 stopni (j.w.)
Ad tergum vertite - obrót przez lewe ramie o 180 stopni (j.w.)


Przemieszczanie się:

(Milites/Miles) unum/duae passum procedite- krok/dwa kroki do przodu
Ad agmine - formować kolumnę

Signo sequute - [w kolumnie marszowej zamiast Move ] idź za sztandarem (dowódcą)
Peditate - chodzimy w miejscu
Move - ruszaj
Accelera - przyspiesz (przyspiesz kroku, nie biegnij)
Tarda - zwolnij
State - stać (ale dalej drepczemy w miejscu)
Consiste! - stać! (od razu, bez dreptania w miejscu)


Zmiana szyku:


Ad duae numerate - do dwóch odlicz
(odpowiedzi: Primus - pierwszy, Secundus - drugi.)
Primi, duplicare ordinem - Pierwsi, podwoić szyk! (dawniej ad duo linea)
Secundi, duplicare ordinem - Drudzy, podwoić szyk!
Secunda linea, exi - tylny szereg do przodu (wchodzimy w lukę po lewej stronie.)
Prima linea, intra - przedni szereg do tyłu (wchodzimy w lukę po prawej stronie)
Ad gladium, clina - frontem w prawo
Ad scutum, clina - frontem w lewo (analogicznie j.w.)
Ad gladium, depone - frontem o 45 stopni w prawo (analogicznie j.w., przy czym 'skrajny' odwraca się tylko o 45 stopni)
Ad scutum, depone - frontem o 45 stopni w lewo (analogicznie j.w.)
Ad linea - frontem w przód


Formacje:
testudo - żółw (prosty)
fulcrum - żółw (pochylnia)
Sursum - w górę (żółw, pochylnia) (dawniej parati)
Deorsum - w dół (żółw, pochylnia) (dawniej laxate)
Tutaj: Laxate - 'zwinąć' formację. (jak dawniej, bez zmian)
Ad cuneum - formować klin
Ad orbis - formować koło
Ad aciem - stworzyć szyk bojowy (tarcze blisko siebie)


Komendy do walki, komendy dot. broni:


Scuta pone - połóż tarczę
Scuta tolle - weź tarczę
Pila pone - połóż pilum
Pila tolle - weź pilum (lub przygotuj pilum do rzutu- patrz: opis ataku liniowego z użyciem pilum)
Pila iace - rzuć pilum
Hasta pone - połóż włócznię
Hasta tolle - weź włócznię
Gladium vibare - wyciągnij miecz
Gladium reconde - schowaj miecz
Ordinem - utrzymać, poprawić, wyrównać szyk
Porro - szarża
Recedite - wycofać się (idziemy tyłem, tarcze przed siebie, twarzą do przeciwnika, miecze/hasty z prawej strony tarcz)
WYMIANA LINII - (Patrz opis)
ATAK Z UŻYCIEM PILUM - (Patrz opis)


Komendy kierowane do pojedynczego żołnierza:


(legionisty, żołnierza auxiliarnego, Vexillifera)
Miles, (miles auxiliarii, vexillifer) veni!- Żołnierzu, podejdź!
Miles, Expectate - czekaj
Miles, Dimitto - odmaszeruj (wracaj do szyku), albo odsuń się.

 

 
Banner